Kurumsal

Radyoloji Tetkik Ve Bilgilendirme Rehberi

local_hospital

Radyoloji

Radyoloji, hastalıkların tanı sürecinde görüntüleme teknoloji cihazlarını kullanan, tedavi sürecinde görüntüleme teknikleri ile birlikte invaziv prosedürler içeren tıbbın geniş kapsamlı dallarından biridir. Yaptığı işlemler ile diğer branşlara yardımcı olan radyoloji, hastaları etkileyen pek çok tıbbî kararın bir bileşeni konumunda yer alır.

Tanısal Radyoloji

Tanı ve tedavi konusunda radyolojide kullanılan bir takım yöntemler vardır. Bu yöntemlerin temel hedefi hastalığın doğru tanısının konması aşamasında yardımcı olacak sonuçlara ulaşmaktır. Hastanemizde kullanılan görüntüleme yöntemlerinin hepsi iyonlaştırıcı radyasyon kaynağıdır. Bunlar:

  • check_circle BT anjiyografi de dahil olmak üzere bilgisayarlı tomografi (BT)
  • check_circle Ultrason
  • check_circle Renkli doppler ultrason
  • check_circle Mamografi
  • check_circle Röntgen
  • check_circle Özel röntgenler (IVP ve HSG gibi)
radiology
Görüntüleme Yöntemi

(BT) Bilgisayarlı Tomografi

Röntgen ışınları yardımıyla incelenen vücut bölgesine ait kesitsel görüntünün oluşturulduğu görüntüleme şeklidir. X-ışını kaynağı incelenecek hasta etrafında 360 derecelik bir dönüş hareketi gerçekleştirirken oyuk ya da "gantry" boyunca dizilmiş dedektörler tarafından x-ışını demetinin vücudu geçen kısmı saptanarak elde edilen veriler bilgisayar tarafından kaydedilir.

Farklı açılardan çekilmiş röntgen görüntüleri, bilgisayarlı tomografi cihazı ile birleştirilmekte ve damar, yumuşak doku, kemik, gibi alanların kesitsel görüntüleri oluşturulmaktadır. Yapılacak incelemenin çeşidine bağlı olarak hastaya kol damarlarından kontrast madde enjekte edilebileceği gibi kontrast madde içmesi de istenilebilir.

BT; göğüs ve karın organları tetkikinde en iyi yöntemlerden biridir. Akciğer, pankreas, paranazal sinüsler, karaciğer hastalıklarının da aralarında bulunduğu bir çok hastalığın tanısında tercih edilen yöntemdir. BT görüntüleme ile biyopsi gibi tanı veya tedavi amaçlı minimal invazif işlemlerin rehberliği sağlanabilmektedir.

BT, kemik görüntülemede de sıklıkla kullanılan tanı yöntemidir. Omuz, ayak, el, ve diğer iskelet sistemi yapıları ile omurga kemik patolojileri tanısında da kullanılmaktadır.

Hızlı tarama yapabilmesi ve detaylı görüntüler sağlanabilmesi özellikleri olduğundan dalak, böbrekler, beyin, karaciğer, ile diğer iç organ yaralanmaları teşhisinde BT kullanılır.

medication BT'de Kontrast Madde Kullanılması

Kontrast madde; tomografi incelemelerinde sıklıkla kullanılır, damarların x-ışını altında görüntülenmesini sağlayan genelde damar yolu ile verilen ilaçtır. Ayrıca organların beslenmesini, hastalıklı dokunun ile normal dokunun (tümör, kitle, enfarkt vb.) ayrımında kullanılır.

Kontrast madde, yapılacak değerlendirmeye ve incelenecek bölgeye göre damardan (intravenöz), makattan (rektal) veya ağızdan (oral) verilebilir. Bu işlemlerden ikisi veya az da olsa üçü birlikte de uygulanabileceğinden bazı hastalara kontrast madde hiç verilmeyebilir de.

Damardan kontrast madde verilmesi öncesi hasta kontrast madde alerji riskinin saptanması amacıyla bilgilendirme yapılır.

Kontrast madde kullanılacak hastalarda tetkik öncesi böbrek fonksiyonlarını gösteren kan kreatinin düzeyine bakılmalı ve bunun sonucuna göre çekim yapılmalıdır. Kontrast madde risk değerlendirmesi yapıldıktan ve kontrast maddenin atılımını hızlandıracak yöntemler tespit edildikten sonra kontrast madde kullanımına karar verilmeli veya alternatif görüntüleme yöntemi kullanılmalıdır.

Kontrast maddenin damar yolu ile verilmesi sırasında geçici ateş basması, ağızda metalik bir tat veya idrar kaçırıyor hissi oluşabilmektedir. Bunlar saniyeler içerisinde geçer. Bazı olgularda kısa süreli kaşınma veya bulantı hissi olabilir.

Kaşıntı uzun süreli olur veya döküntü oluşur ise şikayetler ilaç tedavisiyle ortadan kaldırılabilir. Çok az da görülse nefes almada zorluk ve boğazda ani şişlik görülebilir. Bu durumda şikayetinizi işlemi yapan teknisyene söylemeniz gerekir. Emziren annelerde kontrast madde kullanılmış ise 24-48 saat süre ile süt verilmesi sakıncalı olabilir. Bu süre de süt verilmemesi gerekir.

checklist Ön Hazırlık

Batın BT incelemelerinde bağırsakların daha iyi görüntülenebilmesi için hastadan tetkikten bir gece önce aç kalması ve müshil benzeri barsak temizliği yapan ilaç kullanması istenebilir. Ayrıca damardan radyolojik kontrast madde kullanılması gereken durumlarda, bulantı-kusma riskine karşı en az 2-4 saat açlık gerekmektedir.

Hastaneye randevu saatinden en az 15 dakika önce gelinmelidir. Bu, hastanedeki kayıt işlemlerinin yapılabilmesi için gerekli zamanı sağlayacaktır.

Eğer abdomen (karın) ya da pelvis bölgesinin (leğen kemiği bölgesi) BT incelemesi yapılacaksa randevu saatinden 1 saat 30 dakika önce hastaneye gelinmelidir. Hastadan bağırsakları daha net göstererek radyoloğun filmleri daha iyi değerlendirmesini sağlayacak bir sıvı olan kontrast madde karıştırılmış su içmesi istenir. Hastada düşünülen ön tanılara ve yapılması istenen incelemeye bağlı olarak randevu saatinden çok daha önce de kontrast madde içmesi istenebilir.

Metal objeler görüntü kalitesini etkiler; bu nedenle metal düğme ya da objeler içeren kıyafet giyilmemesi önerilir. Ayrıca inceleme yapılacak vücut bölgesine göre hastadan küpe, mücevher, gözlük, diş protezi gibi metal objelerin çıkarılması istenebilir.

Kadın hastalar hamile olup olmadıkları ya da böyle bir olasılık olup olmadığı konusunda doktorunu ya da radyoloji teknisyenini bilgilendirmelidir.

Emzirmekte olan annelerin damar içi kontrast madde kullanımı durumunda işlem sonrası 24-48 saat emzirmemeleri istenir.

İşlemler sona erdikten sonra hasta durum değerlendirmesi yapılarak, müşahade ya da bekleme alanında dinlendirilir. İşlem sonrası takibi müşahade altında yapılacak hastalar için önceden belirlenen odalara hastalar dinlenme için yönlendirilir.

warning

UYARI: İncelemede X ışını kullanılacağından, X ışınları gebe ve gebe olma ihtimali olanlar için zararlı olabilmektedir. Böyle bir durum varlığında işlem öncesi hekiminize ve radyoloji teknikerine bilgi veriniz.

BT incelemelerinde kullanılan kontrast maddeye karşı ilaç alerjiniz varsa veya alerjik yapınız varsa lütfen işlem öncesi tetkiki yapacak olan hekiminize ya da radyoloji teknikerine bilgi veriniz.

monitor_heart
Görüntüleme Yöntemi

(USG) Ultrason

İnsan kulağının duyamayacağı yüksek frekanstaki ses dalgalarını kullanılarak, görüntü elde edilmesini sağlayan yöntemdir. Elde edilen gerçek zamanlı görüntü, cihaza bağlı bir ekran aracılığı ile izlenebilir.

Ultrason, vücudunun içerisinde organların değerlendirilmesi, meydana gelen değişimlerin, gelişmelerin ve problemlerin tespit edilmesini sağlayan bir işlemdir. Ultrason, tümöral lezyonların saptanmasında ve gebelik takibinde de kullanılır.

Ultrason, hamilelikte bebeğin gelişimini izlemek, yumuşak dokularda meydana gelen sorunları incelemek ve iç organlarda oluşan problemleri belirlemek için sıklıkla tercih edilmektedir.

Bu yöntem, hasta sağlığı açısından olumsuz bir zarar oluşturmaz.

checklist Ön Hazırlık

Tüm batın, üst batın, pelvik ve üriner sistem ultrasonografi tetkikleri için:

  • check_circle İncelemeye gelirken rahat kıyafetler giyiniz.
  • check_circle İncelemeye en az 8 saat açlık sonrası gelmeniz gerekir.
  • check_circle İdrara sıkışık gelmeniz istendiyse su içebilirsiniz.
  • check_circle Randevu saatinden 3-4 saat öncesinde idrar yapmamanız gerekmektedir.
  • check_circle Küçük çocuklarda ve acil hallerde açlık aranmamaktadır.

Ön Hazırlık gerektirmeyen işlemler: Meme, tiroid, boyun ve yüzeyel ultrason incelemeleri

cardiology
Görüntüleme Yöntemi

Renkli Doppler Ultrason

Ultrason görüntüleme tekniklerinden biri olan renkli doppler ile damarsal yapılardaki akım incelenir.

Venöz (toplardamar) ve Arteriyel (atardamar) yapıların incelenmesinde (örneğin, karotis ve vertebral arterler, ekstremite, boyun damarları - arter-venleri - kol, bacak -, böbrek arterleri ve portal sistem karaciğer vb.); skrotumda varikosel araştırmasında; tiroid, paratiroid, meme, lenf bezleri, testis, ve yumuşak doku gibi yüzeysel yapılar ile iç organlarda oluşan tümoral ve iltihabi oluşumların damarlanmasının tespitinde kullanılır.

Damarsal yapılarda tıkanıklığı, renal arter stenozunu ve venöz kapak yetmezliğini tespitini sağlar. Over torsiyonu, Ektopik gebelik (dış gebelik) hakkında bilgilendirir.

checklist Ön Hazırlık

  • check_circle Abdominal ana vasküler yapıların doppler incelemesinde en az 8 saat açlık sonrası gelmeniz gerekmektedir.

Ön Hazırlık gerekmeyen işlemler: Alt ekstremite arter/ven, üst ekstremite arter/ven

  • check_circle İncelemeye gelirken rahat kıyafetler giyilmesi önerilir.
  • check_circle Daha önceden çekilmiş radyolojik tetkiklerinizi yanınızda getirerek doktorunuza teslim ediniz.
science
Görüntüleme Yöntemi

Röntgen

Pek çok doku ve kemiklerin görüntülenmesinde yaygın olarak kullanılır ve ağrısız bir tetkiktir. Hastalıkların teşhis, takip ve tedavi süreci için çok etkilidir.

Radyografik muayene, vücudun iç kısımlarının röntgen teknikleri ile görüntülenmesini sağlayan birçok çalışmayı içerir.

Ön hazırlık gerektirmez.

pregnant_woman
Görüntüleme Yöntemi

Mamografi

Mamografi tetkiki meme kanseri tanısında en güvenilir inceleme yöntemidir. Mamografi ile kesin olunamayan durumlarda daha ileri tanı yöntemleri kullanılır.

event

40 yaşında

İlk mamografi (aile geçmişi olanlarda daha erken yapılabilir)

calendar_month

40–50 yaş arası

1 ya da 2 yılda bir defa (hekim tavsiyesi ile)

refresh

50 yaş üstü

Yılda bir defa uygulanması gerekmektedir

Mamografi çekiminde meme 2 plastik tabaka arasında sıkıştırılarak genellikle 2 farklı pozisyonda görüntü elde edilir. Sıkıştırmanın nedeni hastanın hareketini azaltmak, daha net görüntü oluşturabilmek ve düşük doz radyasyon kullanmaktır. İşlem sırasında uygulanan baskı nedeni ile memelerde ağrı olabilir. Ağrı kısa sürede kendiliğinden geçmektedir.

Hasta gelirken, varsa eski mamografi sonuçlarını yanında getirmelidir. Yeni ve eski filmler arasında meme dokusundaki küçük bir değişiklik kanser belirtisi olabilir. Eski filmlerde de aynı şekilde varlığı düşünülen lezyonun iyi huylu olma ihtimali yüksektir. Bu da gereksiz bir biyopsi yapılmamasıdır.

checklist Ön Hazırlık

  • check_circle Gebelik söz konusu ise ya da gebelik olasılığı varsa mamografi incelemesi yaptırmak sakıncalı olabilir; inceleme istemini yapan hekim ile tekrar görüşmeniz gerekmektedir.
  • check_circle Mamografi çekimi için doğru zaman adet dönemi bittikten sonra ilk hafta olmakla beraber diğer günlerde de çekilebilir.
  • check_circle İşlemin yapılacağı gün deodorant ya da pudra kullanılmamalıdır.
  • check_circle Önceden çekilmiş radyolojik tetkiklerinizi lütfen yanınızda getiriniz ve ilgili tekniker ya da hekime teslim ediniz.
nephrology
Özel Röntgen

IVP (İntravenöz Pyelografi)

İdrar yollarının ve böbreklerin özellikle incelendiği bir tetkiktir.

checklist Ön Hazırlık

  • check_circle İnceleme kontrastlı madde ile (ilaçlı) yapılacağından damar yolu açılmaktadır. İlaç alerjiniz varsa ya da alerjik bir yapınız varsa lütfen işlem öncesi çekimi yapan teknikere bilgi veriniz.
  • check_circle İşlemden 3 gün önce katı gıdalar azaltılacak, gaz yapıcı baklagiller tüketilmeyecek.
  • check_circle Meyve suyu, sıvı çorba, komposto suyu, çay ve bu gibi gıdalar bol miktarda tüketilecek.
  • check_circle Son 24 saatte, aralıklarla (toplam 12 bardak) 2.5 lt su tüketilecek.
  • check_circle Detaylı bilgi için hekiminize danışınız.
medical_services
Özel Röntgen

HSG (Histerosalpingografi)

Kadın hastalarda vajinal yoldan ilaç verilerek rahim (uterus) ve üreme tüplerinin (tuba uterina) incelendiği bir işlemdir. Vajinal yoldan hekimin yerleştirdiği uç yardımı ile rahime ilaç verilmesi ardından, ilacın tüplerden geçişi sırasında filmleri çekilir.

checklist Ön Hazırlık

  • check_circle Bu işlem için doğru zaman adet ayının ortası olarak kabul edilmektedir.
  • check_circle Bu dönemde gebelik olasılığını tamamen önlemek amacıyla son adet tarihinden itibaren korunma yöntemlerinin kullanılmış olması ya da ilişkiden kaçınılması gereklidir.
  • check_circle Detaylı bilgi için hekiminize başvurunuz.
warning

ÖNEMLİ UYARI: İşlem sırasında X ışını kullanılır. X ışınları hamile ve hamile olma ihtimali olanlar için zararlı olabilir. Böyle bir olasılıkta inceleme öncesi hekiminize ve radyoloji teknikerine bilgi veriniz.

IVP ve HSG incelemelerinde kontrast madde (ilaçlı) kullanılmaktadır. Kullanılan kontrast maddeye karşı ilaç alerjiniz varsa ya da alerjik yapınız varsa tetkik öncesi işlemi yapacak olan hekiminize ya da radyoloji teknikerine bilgi veriniz.

İncelemeye gelirken daha önceden çekilmiş radyolojik tetkiklerinizi yanınızda getirip hekiminize veriniz.

Süreç Bilgisi

Tetkiklerin Çalışılma Zamanı

Birime gelen tetkik istemleri katta bulunan hasta kabul birimi tarafından karşılanır. Tetkiklerin sistemsel girişleri yapıldıktan sonra hastaların çekimleri istek formları ile birlikte ve hastalar sıra ile alınmak üzere gerçekleştirilir.

Acil servisten, yoğun bakımlardan ve yatan hasta servislerinden gönderilen hastaların işlemleri ve çekimi sıra göz önünde bulundurulmaksızın hemen yapılır. Bu hastalar ancak aciliyet ve geliş sıraları bakımından kendi aralarında sıra bekleyebilirler.

Ön hazırlık gerektiren çekimlerde ise çekimin türüne ve özelliğine göre hastaya gün ve saat verilir ve hasta geldikten sonra yine kayıt, kabul ve çekim işleyiş prosedürü uygulanır.

Ultrason çekimleri için de yoğunluk olup mesai saatleri içerisinde yetişmeyeceği düşünülen hastalar için randevu verilir ve işlem süreci buna göre yürütülür.

Uygulama Bilgisi

Çekim İle İlgili Kurallar

radiology

Bilgisayarlı Tomografi

  • arrow_forwardÇekimi teknisyen tarafından yapılır.
  • arrow_forwardÖn hazırlığı olan tetkiklerde sıra gözetilmez.
  • arrow_forwardAlt karın bölgesinin ilgilendiren çekimler idrar sıkışık iken yapılır.
  • arrow_forwardDiğer tetkiklerde hastalar geliş sırasına göre teknisyen tarafından çağrılır.
  • arrow_forwardİntravenöz ilaçlı çekimlerde ilaçlar teknisyen tarafından verilir. Eğer damar yolu açık değilse hemşire tarafından açılır.
  • arrow_forwardÇekimi yapılan hastaların CD'leri teknisyen tarafından basılır ve istem yapan hekimin bilgisayarına gönderilir. Tomografi protokol defterine kaydedilir.
  • arrow_forwardHastaya sonucunu ne zaman ve nereden alacağı bildirilir. Radyoloji sonucu PACS sistemi ile hekime iletilir.
science

Direkt Röntgen

  • arrow_forwardÇekimi teknisyen tarafından yapılır.
  • arrow_forwardSırasıyla çağrılan hastanın çekimleri istemlerine göre yapılır.
  • arrow_forwardÇekimi yapılan hastanın filmleri kontrol edildikten sonra teknisyen tarafından PACS sistemi yolu ile HBYS ekranından istem yapan hekimin bilgisayarına iletilir.
  • arrow_forwardHastaya filmini ne zaman alacağı bildirilir.
monitor_heart

Ultrasonografi

  • arrow_forwardHekimler tarafından yapılır.
  • arrow_forwardHastalar sırasıyla çağırılır, hastalar çekim odasında görevli personel tarafından hazırlanır.
  • arrow_forwardHazırlanan hasta hekime bildirilir ve çekimi yapılır.
  • arrow_forwardUltrason raporları hekim direktifine göre sekreter tarafından yazılır.
  • arrow_forwardHasta sonucunu söylenen zamanda radyoloji sonuç odasından alır.
pregnant_woman

Mamografi

  • arrow_forwardÇekimi teknisyen tarafından yapılır.
  • arrow_forwardHasta sırasına göre çağrılır.
  • arrow_forwardYapılan istemde mamografi ile USG birlikte yer alıyorsa veya mamografi çekiminde USG'ye ihtiyaç duyulursa mamografi çekiminden sonra aynı gün içinde yapılmak üzere hastanın Ultrason sırası alması teknisyen tarafından iletilir.
  • arrow_forwardHasta bilgileri teknisyen tarafından mamografi protokol defterine girilir.
  • arrow_forwardHasta sonucunu söylenen zamanda radyoloji sonuç odasından alır.
Önemli Bilgi

Çekim Kabul ve Ret Kriterleri

pregnant_woman

Gebelik Durumu

Gebe veya gebelik şüphesine yönelik sorgulamalar istem sürecinde ve uygulama sürecinde olmak üzere ayrı ayrı yapılır. Ancak gebe veya gebelik şüphesi olanlar için ışınlama yapılması zorunlu ise istem yapan hekim tarafından yazılı olarak kişinin sağlık durumunun hamile olmasına rağmen radyoloji çekimi gerektirdiği bildirilirse radyasyon güvenliği konusunda bilgilendirilir ve koruyucu tedbirler alınarak çekim yapılır. Yani hastanın gebe olması öncelikli olarak ret kriteri olup sonrasında zorunluluğa bağlı olarak hekim onayıyla kabul kriteri olmaktadır.

nephrology

Böbrek Değerleri

İlaçlı çekim yapılacak hastalarda öncesinde hekim tarafından istenen bazı böbrek değerlerinin yüksek olması durumunda yine hekimin onayı ile ilaçlı çekim yerine ilaçsız çekim olarak devam edilir. İşlem bu şekilde devam edilerek tamamlanır ve kabul-ret kriteri olarak tanımlanır.

block

Kapalı Alan Korkusu / Fobisi

Kapalı alan fobisi ya da korkuları olan hastalarda dahi çekim sırasında görevli personel hiçbir şekilde hastaları elle tutmamalıdır. Eğer gerekiyorsa, özellikle çocuk hastaların ve ağır hastaların çekim esnasında hareket etmelerini önlemek için hareket kısıtlayıcı ekipman kullanılabilir. Veya hasta yakınlarından yardım istenebilir. Bu durumda hastayı tutan şahısa kurşunlu önlük ve eldiven giydirilir. Yani hastanın korku ve fobileri çekim için ret kriteri olup sonrasında alınan güvenlik önlemleri ile kabul kriteri olmaktadır.

description

İstek Kâğıdı Zorunluluğu

İç ve dış istekler olmak üzere tüm istemlerin istek kâğıdı ile birlikte gelmesi gerekmektedir. İstek kâğıdı olmayan radyoloji istekleri kabul ve ret kriteri olarak tanımlanır.

call

Randevu ve Bilgi İçin

Radyoloji tetkikleriniz için randevu almak veya daha fazla bilgi edinmek için hastanemizi arayabilirsiniz. Radyoloji ekibimiz sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duyacaktır.

event